Pierwsze polskie horrory powstały w czasach PRL-u. Jak dobrze znasz polskie kino grozy z tamtych lat?

2026-10-29 15:51

Rodzime horrory z okresu PRL-u do dziś fascynują gęstym klimatem i niezwykłą kreatywnością twórców. Kultowe produkcje przyciągały do kin miliony widzów, łącząc mroczne opowieści z polską wrażliwością. Sprawdź w naszym quizie, czy rozpoznasz najważniejsze tytuły i autorów tych niezapomnianych filmów.

Brodaty mężczyzna w ciemnym stroju na tle świecznika. O historii horroru w PRL-u przeczytasz na Eska Kraków.
Autor: YouTube: WFDiF - Studio Filmowe Kadr - screen/ Archiwum prywatne Kadr z horroru „Diabeł” z 1972 roku w reżyserii Andrzeja Żuławskiego

Inspiracje literackie i pierwsze kroki grozy

Rozwój polskiego horroru był odpowiedzią na rosnącą popularność kina gatunkowego na świecie. W tamtym okresie widzowie na Zachodzie emocjonowali się „Nocą żywych trupów” George’a A. Romero czy „Dzieckiem Rosemary” w reżyserii Romana Polańskiego. W Polsce postawiono początkowo na klasykę literatury. Wspomniany cykl telewizyjny składał się z pięciu krótkometrażowych obrazów, które bazowały na tekstach takich autorów jak Stefan Grabiński, Henryk Rzewuski, Józef Korzeniowski czy Ludwik Niemojowski.

Te wczesne produkcje przecierały szlaki dla pełnometrażowych filmów, które miały nadejść w kolejnej dekadzie. Twórcy szukali własnego języka, łącząc mroczne opowieści z polską wrażliwością i historycznym tłem, co nadawało im unikalnego charakteru.

Przełomowy rok 1970 i czas głośnych tytułów

Za kluczowy moment w historii polskiego horroru uznaje się premierę filmu „Lokis. Rękopis profesora Wittembacha” w reżyserii Janusza Majewskiego. Produkcja ta, osadzona w kostiumowych realiach, w niezwykły sposób połączyła romantyczną grozę z elementami słowiańskiej demonologii. Sukces tego obrazu otworzył drzwi dla kolejnych reżyserów, którzy chcieli zmierzyć się z tym wymagającym gatunkiem.

W kolejnych latach polska kinematografia wzbogaciła się o takie tytuły jak „Diabeł” Andrzeja Żuławskiego, „Wilczyca” Marka Piestraka czy „Medium” Jacka Koprowicza. Każdy z tych filmów wnosił do gatunku coś innego – od politycznej metafory i mrocznej ekspresji, przez klasyczne motywy wilkołactwa, aż po zjawiska parapsychiczne i seanse spirytystyczne.

Fenomen frekwencyjny i status dzieła kultowego

Nie sposób pisać o polskiej grozie z tamtych lat, nie wspominając o „Klątwie Doliny Węży”. Ta polsko-radziecka koprodukcja, za którą odpowiadał Marek Piestrak, stała się prawdziwym fenomenem. Choć po premierze produkcja została okrzyknięta najgorszym filmem w historii rodzimej kinematografii, do kin przyciągnęła aż 25 milionów osób. Dziś obraz ten cieszy się statusem dzieła kultowego, które wciąż budzi ogromne emocje wśród fanów dawnego kina.

Kino grozy z okresu PRL-u miało swój niepowtarzalny urok. Często ograniczone budżetem, musiało nadrabiać kreatywnością i gęstą atmosferą. Dla wielu miłośników filmu powrót do tych tytułów to fascynująca podróż do czasów, w których polski horror dopiero budował swoją tożsamość i walczył o uwagę widza przyzwyczajonego do zupełnie innego repertuaru.

Sprawdź, ile pamiętasz z dawnych seansów

Czy potrafisz rozpoznać najważniejsze polskie horrory sprzed lat? Czy pamiętasz, kto stał za kamerą najsłynniejszych produkcji i jakie historie mroziły krew w żyłach ówczesnym widzom? Przygotowaliśmy test składający się z 10 pytań, które zweryfikują Twoją wiedzę o rodzimym kinie grozy z czasów PRL-u.

To doskonała okazja, aby przypomnieć sobie mroczne opowieści i sprawdzić, czy zasługujesz na miano prawdziwego eksperta od polskiej kinematografii. Zapraszamy do rozwiązania quizu i życzymy powodzenia!

Quiz. W PRL-u powstały pierwsze polskie horrory! Pamiętasz te przerażające filmy?
Pytanie 1 z 10
W jakiego potwora zmienia się hrabia Michał Szemiot w kostiumowym filmie grozy „Lokis. Rękopis profesora Wittembacha” z 1970 roku?
 

ROLKI