Skawina to jedno z najpiękniejszych miast w Małopolsce. Leży blisko Krakowa
Skawina, leżąca nad rzeką Skawinką, jest największym miastem w województwie małopolskim, które nie pełni funkcji siedziby powiatu. Jej nazwa wywodzi się od rzeki, której charakter – kręty i wartki – w staropolszczyźnie określano słowem „skać”, czyli „kręcić się”. Historia osadnictwa na tych terenach jest znacznie starsza niż samo miasto i sięga nawet 5000 roku p.n.e.
Oficjalna historia Skawiny jako miasta rozpoczęła się 22 maja 1364 roku. Wtedy to, z decyzji króla Kazimierza Wielkiego, na obszarze trzech wsi – Pisar, Babic Nowych i Babic Starych – lokowano nowe miasto. Monarcha podarował również działkę pod budowę kościoła parafialnego oraz przylegającej do niego szkoły. Przez wieki miasto rozwijało się jako własność opactwa benedyktynów tynieckich.
Dzieje Skawiny naznaczone były zarówno okresami rozwoju, jak i tragicznymi wydarzeniami. W XVI wieku powstały tu pierwsze cechy rzemieślnicze, jednak już w połowie XVII stulecia miasto dotknęła wielka zaraza, która zdziesiątkowała jego mieszkańców. W 1655 roku Skawina została spalona przez Szwedów podczas oblężenia Krakowa, co doprowadziło do zniszczenia m.in. zamku kazimierzowskiego. Niezwykle ważnym momentem w historii miasta był rok 1683, kiedy to król Jan III Sobieski dokonał na skawińskim rynku przeglądu husarii zmierzającej pod Wiedeń. W 1772 roku Skawina znalazła się w granicach zaboru austriackiego, a po kasacie klasztoru tynieckiego w 1816 roku stała się częścią dóbr cesarskich.
O bogatej przeszłości Skawiny świadczy dobrze zachowany historyczny układ urbanistyczny oraz liczne obiekty wpisane do rejestru zabytków. Do najważniejszych z nich należą:
- Kościół pw. św. Szymona i św. Judy wraz z otaczającym go cmentarzem.
- Ratusz – siedziba władz miejskich.
- Budynek dawnej bożnicy przy ulicy Kazimierza Wielkiego.
- Historyczny budynek Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, wzniesiony na ruinach zamku kazimierzowskiego.
- Zabytkowe kamienice przy rynku, m.in. pod numerami 17, 18 i 20.
Szczególną uwagę zwraca zespół dworski w Korabnikach. Jego centralnym punktem jest renesansowy dwór-pałac, wzniesiony w latach 1540–1580. Pierwotnie była to budowla o charakterze wieżowym, którą w XIX wieku rozbudowano i ujednolicono stylistycznie. W skład kompleksu wchodzą również park ze stawami, spichlerz, stodoła oraz młyn.
Wyjątkowość kulturową miasta podkreśla oryginalny folklor. Oskar Kolberg w swoim dziele „Lud” opisywał skawiński strój ludowy – kobiety nosiły jasnoniebieskie gorsety i zielone spódnice, a mężczyźni granatowe kapoty i haftowane kaftany. Po upadku powstania styczniowego wśród kobiet rozpowszechnił się specjalny strój żałobny. Skawina była również ważnym ośrodkiem hafciarskim, a w Muzeum Etnograficznym w Krakowie można podziwiać pięknie malowane skawińskie skrzynie.
Do dziś przetrwały opisy dawnych zwyczajów, takich jak zapustne pochody przebierańców czy obrzęd z kukłą zwaną „Kantkiem”. Ciekawą tradycją były też bójki na palmy w Niedzielę Palmową, a wykonane z poświęconych gałązek krzyżyki wbijano później w pola, by chronić zbiory przed klęskami żywiołowymi.
Tak wygląda Skawina, jedno z najpiękniejszych miast w województwie małopolskim [GALERIA]
18
