Wydział Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego przekazał tragiczne wieści, które wstrząsnęły środowiskiem akademickim. W środę, 15 lipca 2026 roku zmarł profesor doktor habilitowany Piotr Oczko, urodzony w 1973 roku wybitny badacz i ceniony wykładowca krakowskiej uczelni.
Zaledwie kilka miesięcy wcześniej, w marcu bieżącego roku, odebrał on prestiżową Nagrodę im. Kazimierza Wyki.
Badacz otrzymał również Order Oranje-Nassau, jedno z najwyższych państwowych odznaczeń Królestwa Niderlandów. Przyznał mu je osobiście król Wilhelm-Aleksander w dowód wdzięczności za wieloletnią popularyzację holenderskiego dziedzictwa kulturowego i sztuki w Polsce.
Kariera naukowa i najważniejsze dzieła
Profesor był absolwentem kierunków filologii polskiej oraz angielskiej w murach Uniwersytetu Jagiellońskiego. Z tą placówką związał swoją zawodową drogę począwszy od 2004 roku. W pracy naukowej zgłębiał przede wszystkim dawną literaturę niemiecką, angielską i polską, a także średniowieczne dramaty oraz szeroko pojętą kulturę krajów niderlandzkich. Uznawano go również za doskonałego eksperta z zakresu historii sztuki, który w wyjątkowy sposób analizował rzemiosło artystyczne, emblematykę oraz holenderskie malarstwo rodzajowe z XVII stulecia.
Zostawił po sobie budzący ogromny podziw dorobek. Profesor wydał łącznie dwadzieścia sześć książek, w tym aż dziesięć obszernych monografii, a do tego napisał przeszło sto specjalistycznych tekstów naukowych. Wśród jego najsłynniejszych pozycji można znaleźć takie dzieła jak „Miotła i krzyż. Kultura sprzątania w dawnej Holandii, albo historia pewnej obsesji”, „Holenderskie flizy na dawnych ziemiach polskich i ościennych” oraz głośne „W najdroższej Holandyjej… Szkice o siedemnastowiecznym dramacie i kulturze niderlandzkiej”.
Profesor UJ uhonorowany przez króla Niderlandów
Działalność krakowskiego eksperta zyskała potężne uznanie również daleko poza granicami Polski. Naukowiec odbywał wyjazdy badawcze w prestiżowych ośrodkach w Antwerpii, Amsterdamie, Nijmegen, Utrechcie, Lejdzie, Berlinie, Londynie oraz Canterbury. Swoim zapałem i zgromadzoną wiedzą dzielił się także z zagranicznymi badaczami, ponieważ w 2006 roku prowadził wykłady na Uniwersytecie Karola w Pradze. Udzielał się ponadto aktywnie w szeregach międzynarodowej organizacji CODART, zrzeszającej kuratorów i historyków sztuki holenderskiej oraz flamandzkiej.
Kiedy w marcu bieżącego roku odbierał Nagrodę im. Kazimierza Wyki, profesor Ryszard Nycz niezwykle trafnie podsumował jego unikalną postawę. „Prof. Piotr Oczko należy do zanikającego dziś gatunku polihistorów humanistyki, czyli tych wszechstronnych, kompetentnych, uczonych osobników, którzy, nie dając się zamknąć w żadnych klatkach dyscyplinowych, w swych poszukiwaniach intelektualnych i życiowych, idą za duchem emocji i serca, za intuicyjnym pobudzeniem własnych zaciekawień, za pokusą nowych doświadczeń poznawczych” – stwierdził Nycz.
Uroczyste wręczenie mu w 2024 roku Orderu Oranje-Nassau stanowiło doskonałe zwieńczenie jego starań o budowanie trwałych relacji polsko-niderlandzkich na płaszczyźnie kulturowej. Odejście profesora to potężny cios dla środowiska naukowego, ale jego bogata spuścizna intelektualna będzie dalej służyć kolejnym rocznikom studentów i fascynatów sztuki.
