Mszana Dolna to jedno z najciekawszych miast w Małopolsce. Zachwyca pięknym rynkiem
Początki Mszany Dolnej sięgają XIV wieku i są związane z działalnością kolonizacyjną króla Kazimierza Wielkiego. To za jego panowania, prawdopodobnie w 1346 roku, osada otrzymała prawa miejskie, funkcjonując pod nazwą Kinsbark (Königsberg). Niestety, jej miejski status nie trwał długo. Już na początku XV wieku Mszana utraciła swoje prawa, a pozostałości po dawnym mieście włączono do sąsiedniej wsi. Kolejne stulecia przyniosły zniszczenia, zwłaszcza podczas potopu szwedzkiego, kiedy to miejscowość została doszczętnie zrujnowana. Przez setki lat Mszana Dolna funkcjonowała jako wieś, a jej nazwa, wywodzona od słowa "mech", świadczy o pierwotnym, leśnym charakterze tych ziem.
Po I rozbiorze Polski w 1772 roku Mszana Dolna znalazła się pod panowaniem austriackim. Prawdziwym impulsem do rozwoju okazało się jednak przeprowadzenie przez miasto w latach 80. XIX wieku Galicyjskiej Kolei Transwersalnej. Inwestycja ta przyciągnęła kapitał i przemysł. W krótkim czasie powstały tu fabryka mebli giętych, tartak parowy, a nawet fabryka konserw rybnych i nawozów. Miejscowość zyskała na znaczeniu także administracyjnie, gdy przeniesiono do niej sąd powiatowy. W odpowiedzi na rosnące problemy społeczne, takie jak lichwa, mieszkańcy organizowali się w instytucje samopomocowe, tworząc Kasę Stefczyka oraz spółdzielnie rolnicze.
Początek XX wieku to czas patriotycznych zrywów. W 1914 roku to właśnie w Mszanie Dolnej formowała się II Brygada Legionów Polskich, a ochotnicy ze Śląska i Podhala składali tu przysięgę na wierność ojczyźnie. Okres międzywojenny przyniósł dalszą modernizację – elektryfikację, budowę Domu Ludowego oraz kluczowych mostów na rzekach Porębiance i Rabie.
Wybuch II wojny światowej zapisał się w lokalnej historii bohaterską obroną prowadzoną przez 10. Brygadę Kawalerii pułkownika Stanisława Maczka we wrześniu 1939 roku. Okupacja przyniosła jednak ogromne straty, w tym tragiczną zagładę ludności żydowskiej, upamiętnioną dziś mogiłą przy ulicy Kościuszki. Miejscowi Górale Zagórzańscy wykazali się niezłomną postawą, odrzucając niemiecką akcję kolaboracyjną znaną jako Goralenvolk.
Po latach starań, 1 lipca 1952 roku, Mszana Dolna odzyskała prawa miejskie. Współcześnie jest prężnie działającym ośrodkiem, liczącym ponad 7,8 tys. mieszkańców. Otoczona szczytami Lubogoszczy, Szczebla i Lubonia Wielkiego, stanowi doskonałą bazę wypadową dla turystów. Przez miasto przebiega ważna droga krajowa nr 28 oraz historyczna linia kolejowa, co czyni je istotnym węzłem komunikacyjnym. Od 1992 roku funkcjonuje jako samodzielna gmina miejska. Duchowym opiekunem miasta od 2009 roku jest św. Michał Archanioł, a w 2025 roku tutejszy kościół parafialny zostanie podniesiony do rangi sanktuarium diecezjalnego.
Tak wygląda Mszana Dolna, jedno z najciekawszych miast w Małopolsce [GALERIA]
16
