Najmniejszy park narodowy w Polsce leży w Małopolsce. Ma też najpiękniejszą wieś
Parki narodowe w Polsce cieszą się niesłabnącą popularnością wśród turystów, także tych zagranicznych. Park narodowy jest regulowaną prawnie jedną z form ochrony przyrody w Polsce. Obejmują one obszary wyróżniające się szczególnymi walorami przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi, kulturowymi czy edukacyjnymi. Ich powierzchnia nie może być mniejsza niż 1000 ha. Obecnie w Polsce istnieją aż 23 parki narodowe rozlokowane w różnych częściach kraju, głównie na jego obrzeżach. Najstarszymi parkami narodowymi w Polsce są Białowieski i Pieniński Park Narodowy (1932).
17
Największą z kolei tego typu jednostką jest Biebrzański Park Narodowy w województwie podlaskim, którego powierzchnia liczy aż 592,23 km kw. Drugie miejsce zajmuje Kampinoski Park Narodowy (385,44 kw kw.), a trzecie – Słowiński Park Narodowy (302,2 km kw.). W województwie małopolskim istnieje sześć parków narodowych, tj.:
- Tatrzański Park Narodowy.
- Pieniński Park Narodowy.
- Babiogórski Park Narodowy.
- Gorczański Park Narodowy.
- Magurski Park Narodowy.
- Ojcowski Park Narodowy.
Tak się składa, że w Małopolsce leży zarówno jeden z najstarszych (Pieniński Park Narodowy) i najmniejszy park narodowy w Małopolsce, czyli Ojcowski Park Narodowy, którego powierzchnia wynosi zaledwie 21,46 km kw. Drugie miejsce pod tym względem zajmują Pieniński Park Narodowy (23,46 km kw.) oraz Babiogórski Park Narodowy (33,92 km kw.). Wszystkie te parki narodowe leżą na terytorium województwa małopolskiego.
Ojcowski Park Narodowy jest nie tylko wyjątkowy pod względem powierzchni. Słynie z bogatej flory i fauny, zwłaszcza reprezentowanych licznie nietoperzy, których, jak podaje sam park, spotkać można tam 17 gatunków (na 25 obecnych w Polsce). Oprócz tego żyją tam m.in. sarny, zające, dziki, lisy, tchórze, bobry, piżmaki, sowy, czy czeczotki. W samym parku opisano ponad 5 tys. gatunków owadów.
W Ojcowskim Parku Narodowym leży również niewielka wieś – Ojców, zamieszkana przez nieco ponad 200 osób. W 2023 roku miejscowość tę uznano za najpiękniejszą w Małopolsce w konkursie organizowanym przez Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego. Wieś Ojców w Małopolsce leży na słynnym Szlaku Orlich Gniazd. W latach 1928 – 1966 posiadała status uzdrowiska.
Jak zaplanować wizytę w Ojcowskim Parku Narodowym?
Dzięki położeniu zaledwie 16 kilometrów na północ od Krakowa, Ojcowski Park Narodowy jest doskonałym celem nawet na krótką, jednodniową wycieczkę. Zmotoryzowani turyści mogą zostawić samochody na wyznaczonych, płatnych parkingach zlokalizowanych w pobliżu głównych atrakcji i wejść na szlaki.
Wstęp na teren samego parku i poruszanie się po większości szlaków turystycznych są bezpłatne. Należy jednak pamiętać, że zwiedzanie niektórych obiektów, takich jak Jaskinia Ciemna, Jaskinia Łokietka czy ruiny zamku w Ojcowie, wymaga zakupu biletów. Przed przyjazdem warto sprawdzić aktualne ceny i godziny otwarcia na oficjalnej stronie internetowej parku, gdzie można również dokonać rezerwacji online.
Zamki na Szlaku Orlich Gniazd: Ojców i Pieskowa Skała
Ojcowski Park Narodowy to nie tylko unikatowa przyroda, ale również ważne punkty na historycznym Szlaku Orlich Gniazd. Na jego terenie znajdują się dwie imponujące warownie. Pierwszą z nich są malownicze ruiny gotyckiego zamku w Ojcowie, wzniesionego z polecenia króla Kazimierza Wielkiego. Drugą, znacznie lepiej zachowaną, jest renesansowy Zamek w Pieskowej Skale, w którym obecnie mieści się oddział Zamku Królewskiego na Wawelu.
U stóp zamku w Pieskowej Skale wznosi się jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli parku – Maczuga Herkulesa. Ta samotna, wysoka na 25 metrów skała stanowi doskonały przykład procesów, które ukształtowały tutejszy krajobraz, i jest jednym z najchętniej fotografowanych obiektów na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej.
Krajobraz "Polskiej Szwajcarii": doliny i wapienne ostańce
Swój niepowtarzalny charakter Ojcowski Park Narodowy zawdzięcza jurajskim wapieniom, które przez tysiące lat były rzeźbione przez wodę w procesach krasowych. Efektem tej działalności są głębokie, malownicze doliny, z Doliną Prądnika na czele, otoczone stromymi, skalistymi zboczami. Już w XIX wieku ten niezwykły krajobraz zyskał miano "Polskiej Szwajcarii", przyciągając artystów i badaczy.
Najbardziej charakterystycznym elementem parku są fantazyjne formacje skalne, czyli ostańce, które przybierają niezwykłe kształty, takie jak wspomniana Maczuga Herkulesa czy słynna Brama Krakowska. Procesy krasowe doprowadziły również do powstania na terenie parku i w jego otulinie blisko 700 jaskiń, z których najsłynniejsze to Jaskinia Łokietka i Jaskinia Ciemna, będąca jednocześnie cennym stanowiskiem archeologicznym.
