Muzeum Bursztynu w Krakowie przy ulicy Świętego Jana 2. Czym tak naprawdę jest ten surowiec?
Większość osób kojarzy bursztyn wyłącznie z nadmorskimi straganami i pamiątkami z wakacji. Tymczasem w samym centrum Krakowa, tuż obok Rynku Głównego, działa miejsce w całości poświęcone temu surowcowi. Muzeum powstało w 2013 roku z inicjatywy Tomasza Mikołajczyka, pasjonata i nagradzanego bursztynnika, który chciał stworzyć w tym mieście przestrzeń dla miłośników polskiego złota. Odwiedzający mogą tam dowiedzieć się, że to, co potocznie bierzemy za kamień, ma w rzeczywistości około 40 milionów lat.
Bursztyn, ogólnie sukcynit, to wbrew pozorom nie kamień, tak jak wszyscy by myśleli, to jest żywica, skamieniała żywica kopalna, która powstawała prawie 40 milionów lat temu, także ma swój porządny wiek. Powstawała na terenach Fennoskandii, teraz już nieistniejącego lądu, ponieważ został on zniszczony przez topniejący lodowiec. [...] I dzięki temu właśnie my w obrębie tej Zatoki Gdańskiej mamy największe złoża bursztynu – wyjaśniła Anna Ciećko, przedstawicielka muzeum.
Surowiec ten jest wyjątkowo wdzięczny w obróbce, ponieważ pod wpływem wysokiej temperatury mięknie i staje się plastyczny. Dzięki temu artyści mogą z niego formować dowolne kształty lub łączyć mniejsze kawałki w większe bryły, tworząc tak zwany bursztyn prasowany.
Lecznicze i magiczne właściwości bursztynu. Do czego służą nalewki i proszek z żywicy?
Bursztyn od wieków jest ceniony nie tylko za wygląd, ale też za swoje działanie zdrowotne. Dawniej sproszkowaną żywicę dodawano do jedzenia, aby poprawić trawienie lub pomóc w stanach lękowych. W czasie epidemii dżumy w domach palono bursztynowy proszek, ponieważ dym miał zabijać bakterie i wirusy. Dziś najpopularniejszymi produktami leczniczymi są nalewki do wcierania oraz kosmetyki, takie jak mydła czy szampony, które pomagają przy bólach reumatycznych i problemach ze skórą.
Zastosowanie w tym momencie np. przy lecznictwie mamy nalewki bursztynowe do wcierania, oczywiście są kosmetyki z ekstraktami z bursztynu, mydła, szampony. To są głównie preparaty nawilżające, przeciwbólowe, przeciwreumatyczne, ale w historii ogólnie historia pamięta bursztyn doskonale jako środek dodawany też w formie sproszkowanej do potraw, który miał regulować trawienie, miał działać także na stany lękowe czy na depresję – opowiadała Anna Ciećko w rozmowie z reporterką Radia ESKA.
Oprócz medycyny bursztyn odgrywał ważną rolę w ludowych wierzeniach. Na wystawie można zobaczyć pająka wykonanego z bursztynowych koralików, który według słowiańskich tradycji miał zapewniać domownikom opiekę słońca i przynosić dobrobyt. Dla wielu kultur bryłki żywicy były potężnymi talizmanami chroniącymi przed złem.
Bursztynowy Pegaz i biżuteria dla królowej. Unikatowe eksponaty w krakowskiej placówce
Krakowska wystawa „Bursztyn. Jego piękno i dzieje” gromadzi tysiące elementów, od inkluzji z uwięzionymi w środku owadami, po wielkie dzieła sztuki. Jednym z najbardziej imponujących obiektów jest rzeźba Pegaza z płomiennymi skrzydłami wykonanymi z bursztynu. W muzeum znajduje się również biżuteria dyplomatyczna, której odpowiedniki trafiały jako prezenty do najważniejszych osób na świecie, w tym do norweskiej królowej.
Mamy taką największą naszą okazałą rzeźbę, jest właśnie Pegaz autorstwa pana Sumerackiego. Jest to naprawdę okazałe i przepiękne dzieło, wykonane tutaj z drewna gruszy pokrytego srebrem i ten bursztyn właśnie, przepiękny bursztyn tworzy takie niemal płomienne skrzydła Pegaza – opisała Anna Ciećko.
W gablotach można znaleźć także przedmioty, które zaskakują pomysłowością twórców. Artyści wykonali z bursztynu między innymi szachy, model statku, a nawet... pizzę. Ciekawostką jest zestaw mechanicznej biżuterii, który posiada ruchome trybiki. Ważnym punktem wycieczki jest obejrzenie bryłki nazywanej „Sercem Bałtyku”, którą znaleziono na plaży w Pucku.
Mleczny bursztyn jest najcenniejszy. Sprawdź kolory i zasady zwiedzania
Bursztyn kojarzy się głównie z kolorem brązowym lub miodowym, ale w naturze występuje w wielu innych barwach. Można spotkać odmiany zielone, niemal czarne, a nawet białe. To właśnie bursztyn mleczny jest uznawany za najcenniejszy, ponieważ występuje najrzadziej. Swoją barwę zawdzięcza milionom maleńkich pęcherzyków powietrza uwięzionych w środku. Co ciekawe, naturalny surowiec po potarciu wydziela przyjemny, sosnowy zapach.
Kolorów bursztyn ma wiele. [...] Najbardziej taki znany kolor, który kojarzymy z bursztynem, to oczywiście ten brązowy, czasem nazywany koniakowym lub miodowym. Najwięcej jest też go, jeżeli chodzi o tutaj polski rynek. Jest też bursztyn mleczny lub biały. To jest najcenniejszy bursztyn, ponieważ jest najrzadszy. Wszystko zależy tutaj od tego, że jest w nim bardzo dużo pęcherzyków powietrza – wyjaśniła specjalistka z krakowskiego muzeum.
Muzeum Bursztynu w Krakowie jest otwarte dla zwiedzających codziennie. To idealne miejsce dla osób, które chcą poczuć klimat nadmorskich miejscowości bez wyjeżdżania z Małopolski. Co istotne dla turystów, wstęp na wystawę jest bezpłatny.
Park Wiernych Przyjaciół w Krakowie [GALERIA]
5
