Późna diagnoza HIV w Krakowie. Lekarze informują o zgonach na AIDS
Sytuacja w stolicy Małopolski staje się coraz poważniejsza. Od początku 2026 roku do Kliniki Chorób Zakaźnych i Tropikalnych Szpitala Uniwersyteckiego regularnie trafiają nowi pacjenci. Problem nie dotyczy już tylko konkretnych grup ryzyka, ale całego społeczeństwa. Wiele osób dowiaduje się o zakażeniu przypadkiem, często w momencie, gdy choroba jest już w bardzo zaawansowanym stadium. W pierwszym kwartale roku bieżącego lekarze odnotowali aż trzy zgony spowodowane pełnoobjawowym AIDS, co pokazuje, jak groźne jest lekceważenie profilaktyki.
Faktycznie od 2024 roku obserwujemy wzrost zakażeń wirusem HIV, w tym takich zakażeń, które diagnozowane są bardzo późno, w pełnoobjawowym AIDS. W roku bieżącym, w ciągu pierwszych trzech miesięcy, hospitalizowaliśmy w naszej klinice aż 18 pacjentów z powodu nowo zdiagnozowanego zakażenia HIV. Większość z nich to byli pacjenci z pełnoobjawowym AIDS, aż 3 osoby umarły z tego powodu - powiedziała dr Monika Bociąga-Jasik ze Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie.
Lekarze podkreślają, że wirus HIV niszczy układ odpornościowy powoli. Od momentu zarażenia do wystąpienia AIDS może minąć nawet 10 lat. W tym czasie chory może czuć się dobrze i nie mieć świadomości, że zaraża innych. Kiedy odporność spadnie do krytycznego poziomu, pojawiają się ciężkie zakażenia, nowotwory oraz problemy neurologiczne, które dla osłabionego organizmu są śmiertelnym zagrożeniem.
Jak sprawdzić czy mam HIV? Testy w aptece i badania krwi
Obecnie najczęstszą drogą zakażenia są kontakty seksualne. Eksperci zalecają, aby każda osoba aktywna seksualnie przynajmniej raz w życiu wykonała odpowiednie badanie. Diagnostyka jest prosta, ogólnodostępna i może uratować życie. Test można wykonać nie tylko w laboratorium, ale również samodzielnie w domu, kupując gotowy zestaw w aptece. Szybkie wykrycie wirusa pozwala na natychmiastowe rozpoczęcie kuracji, która chroni organizm przed zniszczeniem.
Kiedyś się dowiemy, ale to może być za późno. Czyli choroba rozwija się podstępnie. Do rozwoju pełnoobjawowego AIDS może dojść po siedmiu, ośmiu, dziesięciu latach od trwania zakażenia. Dlatego najlepszą strategią jest wykonywanie sobie okresowo testów w kierunku zakażenia HIV. To jest choroba, która przenosi się obecnie przede wszystkim drogą kontaktów seksualnych. Jeżeli jest się osobą aktywną seksualnie, to nawet w przypadku wizyty u lekarza pierwszego kontaktu możemy poprosić o wykonanie takiego badania - wyjaśniła dr Monika Bociąga-Jasik.
Warto pamiętać, że stare stereotypy dotyczące tego, kto może się zarazić, są już nieaktualne. Na oddziały zakaźne coraz częściej trafiają kobiety po 40 i 50 roku życia, które nigdy nie podejrzewały u siebie takiej choroby. Brak wiedzy o własnym statusie serologicznym sprawia, że wirus rozprzestrzenia się w populacji w sposób niekontrolowany.
Leczenie HIV i AIDS. Leki antyretrowirusowe pozwalają normalnie żyć
Medycyna w ostatnich latach zrobiła ogromny postęp. Choć wciąż nie potrafimy całkowicie usunąć wirusa z organizmu, nowoczesne leki pozwalają na jego pełne zahamowanie. Pacjent, który regularnie przyjmuje tabletki, może żyć tak samo długo jak zdrowy człowiek. Co więcej, skutecznie leczona osoba przestaje być zakaźna dla swoich partnerów, co pozwala na prowadzenie normalnego życia rodzinnego i intymnego. Kluczem do sukcesu jest jednak wiedza o chorobie i szybka reakcja.
W chwili obecnej mamy dostępne leki antyretrowirusowe. To są leki, które doprowadzają do całkowitego zahamowania namnażania się wirusa w organizmie pacjenta. Taka osoba w dobrym stanie zdrowia żyje do końca swojego życia, co oznacza, że czas przeżycia jest porównywalny do populacji ogólnej. [...] Osoba zakażona HIV, która jest rozpoznana i skutecznie leczona antyretrowirusowo, przestaje być zakaźna dla swoich partnerów seksualnych - tłumaczyła lekarka.
Dzisiejsza terapia jest prosta i zazwyczaj ogranicza się do przyjmowania niewielkiej liczby leków. Ważne jest jednak, aby nie przerywać leczenia, ponieważ wirus potrafi szybko uodpornić się na stosowane preparaty. Dzięki medycynie HIV przestał być wyrokiem śmierci, a stał się chorobą przewlekłą, z którą można funkcjonować przez dziesięciolecia.
Badanie na HIV w ciąży. Ochrona dziecka i badania partnerów
Bardzo ważnym elementem profilaktyki jest ochrona najmłodszych. Każda kobieta spodziewająca się dziecka powinna przejść test na obecność HIV dwukrotnie podczas ciąży: na samym początku oraz w ostatnim trymestrze. Jeśli przyszła mama wie o zakażeniu i przyjmuje odpowiednie leki, ryzyko przekazania wirusa dziecku spada praktycznie do zera. Lekarze zachęcają, aby badania wykonywali również ojcowie, ponieważ zakażenie może pojawić się na późniejszym etapie, na przykład w trakcie karmienia piersią.
Jeżeli my wiemy, że kobieta w ciąży jest zakażona HIV i zaczniemy ją leczyć skutecznie, to nie ma ryzyka przeniesienia zakażenia HIV na dziecko. To jest bardzo ważne. Dzieci zakażone HIV muszą brać leki antyretrowirusowe od samego początku swojego życia. Jest to problem, który będzie się ciągnął za nimi w okresie nastoletnim, wtedy kiedy będą wkraczali w swoje dorosłe życie - podkreśliła dr Monika Bociąga-Jasik.
Z danych statystycznych wynika, że od połowy lat 80. XX wieku w Polsce wykryto ponad 35 000 zakażeń HIV. Specjaliści przewidują, że realna liczba osób żyjących z wirusem może być znacznie wyższa, ponieważ wiele osób wciąż boi się wykonać test. Regularne badania są jedynym sposobem na powstrzymanie fali zakażeń i uniknięcie tragicznych skutków, jakie niesie ze sobą nieleczone AIDS.
Miało elektryczność wcześniej niż Kraków. To jedno z najpiękniejszych miast w Małopolsce [GALERIA]
25
