- Kardynał Grzegorz Ryś, nowy metropolita krakowski, podjął decyzję o ponownym otwarciu archiwum archidiecezjalnego. Zostanie ono udostępnione badaczom na początku lutego, co jest zmianą decyzji jego poprzednika.
- Otwarcie archiwum umożliwi analizę dokumentów z lat 1964–1978, gdy na czele krakowskiego Kościoła stał Karol Wojtyła.
- Dostęp do materiałów jest postrzegany jako kluczowy krok w rozliczaniu się Kościoła z przeszłością, zwłaszcza w kontekście zarzutów o tuszowanie przypadków pedofilii przez przyszłego papieża.
- Więcej ciekawych artykułów znajdziesz na stronie głównej Radia ESKA.
Zmiana na stanowisku metropolity
Decyzja o otwarciu archiwum to jeden z pierwszych znaczących ruchów kardynała Grzegorza Rysia, który pod koniec ubiegłego roku objął stanowisko metropolity krakowskiego po przejściu na emeryturę abp. Marka Jędraszewskiego. To właśnie poprzednik kardynała Rysia we wrześniu 2024 roku zarządził zamknięcie archiwum. Od tamtej pory na stronie internetowej instytucji widnieje komunikat, że „zarówno czytelnia genealogiczna jak i czytelnia naukowa pozostają zamknięte do odwołania”.
Jak potwierdził w rozmowie z portalem tvn24.pl nowy rzecznik kurii, ksiądz Piotr Studnicki, sytuacja ma się wkrótce zmienić. Pod koniec bieżącego tygodnia ma zostać ogłoszone nazwisko nowego dyrektora placówki, a w pierwszych dniach lutego jej drzwi otworzą się dla historyków i badaczy.
Dostęp do dokumentów z czasów Karola Wojtyły
Ponowne udostępnienie zbiorów jest postrzegane jako kluczowy krok w procesie rozliczania się Kościoła z przeszłością. Jak zauważa „Tygodnik Powszechny”, decyzja ta jest „pierwszym krokiem do powołania komisji, która powinna zbadać m.in. przypadki pedofilii za czasów Karola Wojtyły”. Przyszły papież Jan Paweł II kierował archidiecezją krakowską w latach 1964–1978.
Zainteresowanie tym okresem wzrosło po publikacjach medialnych, m.in. po reportażu „Franciszkańska 3” Marcina Gutowskiego (TVN24), w którym przedstawiono dowody sugerujące, że Karol Wojtyła jako metropolita mógł wiedzieć o przypadkach wykorzystywania seksualnego dzieci przez podległych mu księży i nie reagować w sposób zdecydowany. Na łamach „Tygodnika Powszechnego” Artur Sporniak przypomniał, że poprzedni dyrektor archiwum, ks. prof. Jacek Urban, przestał pełnić swoją funkcję w 2023 roku, właśnie gdy media zaczęły nagłaśniać te sprawy.
Standardowe zasady i ważny interes społeczny
Rzecznik krakowskiej kurii wyjaśnił, że w ostatnich miesiącach w archiwum prowadzono jedynie prace wewnętrzne, takie jak digitalizacja zbiorów, bez możliwości prowadzenia kwerend przez osoby z zewnątrz. Zasady, na jakich badacze będą mogli korzystać z dokumentów, mają zostać opublikowane w najbliższych dniach. „Ksiądz kardynał Ryś podkreśla, że archiwum będzie dostępne na takich zasadach, na jakich funkcjonuje każda inna tego rodzaju instytucja. Oznacza to dostęp do zbiorów archiwalnych sprzed ostatnich 50 lat, bo taki jest standard” – podkreślił ksiądz Studnicki w rozmowie z tvn24.pl.
Rzecznik dodał również, że zbiory będą udostępniane nie tylko do celów naukowych, ale także ze względu na ważny interes społeczny.
Źródła: tvn24.pl, Tygodnik Powszechny
