Łącznie na nowe priorytety w programie Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021-2027 zostanie przeznaczone ponad miliard złotych - w formie dotacji. Wsparcie będzie dotyczyć inwestycji i projektów opisanych w czterech priorytetach. Są to: nowoczesne technologie podwójnego zastosowania, dostęp do wody, infrastruktura podwójnego zastosowania i bezpieczeństwo oraz umiejętności w zakresie gotowości cywilnej i bezpieczeństwa.
Silna Małopolska
Szczegóły dotyczące nowych priorytetów w programie regionalnym przekazał w czwartek po spotkaniu w Brukseli marszałek województwa małopolskiego Łukasz Smółka. - Cieszymy się, że Komisja Europejska pozytywnie odpowiedziała na naszą prośbę o zmiany w programie. Nowe priorytety to silna Małopolska i inwestycja w bezpieczniejszą przyszłość mieszkańców. W praktyce, będą to m.in. nowe miejsca doraźnego schronienia i ewakuacji, infrastruktura podwójnego zastosowania dla gotowości cywilnej, rozwój najnowocześniejszych technologii, które będą służyć nam na co dzień i chronić w sytuacjach nadzwyczajnych – wyjaśnia Łukasz Smółka.
Co konkretnie zyska region i jego mieszkańcy? – W obszarze transportu, to będą nowe pociągi dual-use, parkingi i drogi. Powstaną laboratoria badawcze dla rozwoju technologii kosmicznych. Zabezpieczymy dostęp do dobrej jakości wody i awaryjnego zasilania. Powstanie unikalne Centrum Kompetencyjne, które wzmocni cyberbezpieczeństwo w regionie, szczególnie szpitale. Zrealizujemy szkolenia, dzięki którym mieszkańcy zyskają wiedzę niezbędną w sytuacjach kryzysowych – wylicza Łukasz Smółka.
Łatwiejszy rozwój technologii dla celów cywilnych i wojskowych
W ramach pierwszego nowego priorytetu, czyli nowoczesnych technologii podwójnego zastosowania, środki unijne pomogą rozwijać technologie kosmiczne. Unikalna infrastruktura zostanie zakupiona dla specjalistycznego centrum działającego w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Dzięki niej zespoły badawcze będą mogły tworzyć i testować innowacyjne rozwiązania i konstrukcje służące zarówno do celów cywilnych, jak i wojskowych. Z usług jednostki będą mogły korzystać także inne organizacje badawcze oraz przedsiębiorstwa zainteresowane rozwojem technologii kosmicznych. Nowa infrastruktura będzie elementem krajowej i europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej.
Pewny dostęp do wody w sytuacji kryzysowej
Środki europejskie trafią też na gospodarkę wodną. Wzmocniona i rozbudowana zostanie sieć wodno-kanalizacyjna w regionie – tak, by zapewnić dostęp do wody, w tym dobrej jakości wody pitnej, dla jak największej liczby Małopolan. Powstaną systemy awaryjnego zaopatrzenia w wodę, zbiorniki retencyjne i wyrównawcze. Region zyska m.in. mobilne stacje uzdatniania, a także nowe źródła zasilania awaryjnego.
Do kryzysu można się przygotować
Trzeci nowy priorytet - infrastruktura podwójnego zastosowania - to przede wszystkim inwestycje w rozwiązania, które na co dzień będą służyć mieszkańcom, a w sytuacjach kryzysowych pomogą ich chronić. Pieniądze zostaną przeznaczone m.in. na transport, w tym budowę dróg, parkingów, które będą stanowić miejsca doraźnego schronienia czy zakup pociągów, które po dostosowaniu umożliwią ewakuację ludności. Powstanie unikalne Centrum Kompetencyjne, które zadba o bezpieczeństwo cyfrowe regionalnych placówek zdrowia. Solidne wsparcie otrzymają również małopolskie samorządy i OSP – im środki europejskie pomogą przekształcić istniejące obiekty w miejsca schronienia i działań kryzysowych, w tym udzielania pierwszej pomocy oraz magazyny.
Przykładem inwestycji infrastrukturalnej dual-use jest podziemny parking, który zostanie wybudowany pod nowo powstającym budynkiem Małopolskiego Centrum Psychiatrii i Leczenia Uzależnień od Nowych Technologii Cyfrowych. W sytuacji kryzysowej będzie on miejscem doraźnego schronienia, udzielania pierwszej pomocy i podtrzymania leczenia szpitalnego.
Szkolenia z pierwszej pomocy, kształcenie w zawodach krytycznych
Listę nowych priorytetów zamyka wsparcie dla umiejętności w zakresie gotowości cywilnej i bezpieczeństwa. Wśród zaplanowanych działań znajdziemy m.in. szkolenia i warsztaty edukacyjne, które umożliwią pracodawcom i kadrom kontynuowanie działalności w sytuacji kryzysowej. Przewidziano też wsparcie kształcenia w tzw. zawodach krytycznych – jak np. technik elektryk, operator obrabiarek CNC, operator maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych – oraz w zakresie technologii podwójnego zastosowania. Duży nacisk położono na edukację i przygotowanie mieszkańców do sytuacji kryzysowych. Mowa tu o szkoleniach budujących umiejętności reagowania na zagrożenia, udzielania pierwszej pomocy czy poszukiwania zaginionych.
Nabory - jeszcze w tym roku
Jak zaznacza marszałek Małopolski, zmiany w programie regionalnym zatwierdzone przez Komisję Europejską zostaną jeszcze poddane wnikliwej analizie. - Ogłoszenie naborów planujemy na drugą połowę roku. O ich ostatecznym kształcie zdecyduje zarząd województwa oraz Komitet Monitorujący. Chcemy, by jak najlepiej odpowiadały potrzebom mieszkańców regionu – zaznacza Łukasz Smółka.
