Ryga "miastem kotów". Skąd wzięło się to określenie?
Ryga to największe miasto i jednocześnie stolica Łotwy. Jej położenie nad rzeką Dźwignią w pobliżu ujścia do Bałtyku czyni metropolię atrakcyjną zarówno pod względem krajobrazowym, jak i komunikacyjnym. Ryga jest także głównym ośrodkiem gospodarczym, kulturalnym i naukowym kraju. Jej mieszkańcy słyną z zamiłowania do kotów, czego dowodem są liczne motywy z wizerunkiem tych zwierząt, które można spotkać m.in. na wystawach sklepowych czy pamiątkach. Jednym z najbardziej znanych budynków w stolicy Łotwy jest skądinąd Koci Dom. Nazwa nie jest w żadnym wypadku przypadkowa. Secesyjny budynek powstały w 1909 r. zdobią bowiem rzeźby dwóch kotów z charakterystycznie wygiętymi grzbietami i uniesionymi ogonami. Według legendy początkowo czworonogi były zwrócone tyłem w kierunku Wielkiej Gildii - klubu bogatych Niemców, którzy mieli odmówić właścicielowi kamienicy przyjęcia do swojego grona. W ramach zemsty ten zdecydował się na ustawienie figurek w taki sposób, aby nawiązać do dosyć wulgarnego zwrotu, które łagodniej można przetłumaczyć jako "pocałujcie mnie pod ogon". Oburzeni Niemcy interweniowali w sądzie i właściciel budynku został zmuszony odwrócić rzeźby w drugą stronę.
Ryga - Perła Bałtyku. Atrakcje stolicy Łotwy
Ryga słynie przede wszystkim z secesyjnej architektury - jest jednym z największych ośrodków Art Noveau w Europie. Budynki powstałe w tym stylu można znaleźć przede wszystkim w obrębie Starego Miasta, które zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Spacerując po dzielnicy, secesję można podziwiać niemal na każdym kroku, ale za największe jej zagłębie uznawana jest ulica Alberta oraz ulica Elżbiety. Finezyjne, bogato zdobione kamienice zachwycają wyglądem nie tylko znawców architektury. W stylu Art Nouveau wybudowany został również wspomniany już Koci Dom.
Innym symbolem Rygi jest wzniesiony na początku XIV w. Dom Bractwa Czarnogłowych, w kolejnych stuleciach przebudowywany (bogato zdobiona, manierystyczna fasada pochodzi z przełomu XVI/XVII w.). Ponadto to właśnie w Rydze znajduje się najwyższa wieża telewizyjna w Unii Europejskiej, która mierzy 368, 5 metrów i tym samym jest wyższa od znacznie popularniejszej Wieży Eiffla o blisko 40 metrów. Będąc w stolicy Łotwy, warto też zobaczyć inne charakterystyczne obiekty m.in. Pomnik Wolności czy Wieżowiec Akademii Nauk Łotwy oraz zwiedzić dzielnicę Mežaparks ("Park Leśny"), która była jednym z pierwszych miast-ogrodów na Starym Kontynencie i do tej pory zachwyca zielenią - większość jej liczącego 420 ha powierzchni obszaru stanowi świerkowy las. Te i inne miejsca, które trzeba zobaczyć podczas city breaku w Rydze, zobaczycie w naszej galerii.
Ryskie Art Nouveau. Od nadmiaru do narodowego romantyzmu
Chociaż ryska secesja słynie z przepychu, nie jest jednolita. Historycy sztuki wyróżniają co najmniej trzy główne nurty, które ukształtowały architektoniczne oblicze miasta. Najbardziej rozpoznawalna jest secesja dekoracyjna, której mistrzem był Michaił Eisenstein. Charakteryzuje się ona monumentalizmem i niemal teatralnym nadmiarem zdobień. Fasady jego kamienic pokrywają fantastyczne maski, sfinksy, pawie, gryfy i ekspresyjne ludzkie twarze, często z ustami otwartymi w niemym krzyku.
Drugi ważny nurt to narodowy romantyzm, który był artystyczną odpowiedzią na łotewskie dążenia niepodległościowe. Architekci, tacy jak Eižens Laube i Konstantīns Pēkšēns, czerpali inspirację z lokalnego folkloru i natury, wplatając w projekty motywy etnograficzne i materiały budowlane typowe dla regionu. Trzeci styl, secesja racjonalna, stanowiła przeciwwagę dla dekoracyjnej ekstrawagancji. Kładziono w niej nacisk na funkcjonalność, a ornamenty były bardziej subtelne i podporządkowane pionowym liniom konstrukcji budynku, co nadawało mu smukłości i elegancji.
Złoty wiek Rygi. Skąd wzięła się secesyjna potęga?
Gwałtowny rozkwit architektury secesyjnej w Rydze był bezpośrednio związany z jej "złotym wiekiem" na przełomie XIX i XX wieku. Miasto, będące jednym z najważniejszych portów i ośrodków przemysłowych Imperium Rosyjskiego, przeżywało bezprecedensowy boom gospodarczy. W latach 1897-1913 jego populacja wzrosła z 282 tysięcy do ponad pół miliona. Wyburzenie średniowiecznych murów obronnych otworzyło nowe tereny pod zabudowę, a rosnąca w siłę burżuazja – kupcy, finansiści i przemysłowcy – pragnęła manifestować swój status poprzez nowoczesne i reprezentacyjne kamienice.
Budowa blisko 800 secesyjnych budynków w tak krótkim czasie nie byłaby możliwa bez pokolenia utalentowanych architektów, w dużej mierze absolwentów lokalnej Politechniki. Choć największą sławę zyskał Michaił Eisenstein, nazywany "szalonym cukiernikiem" z powodu zamiłowania do przesadnej ornamentyki, niezwykle płodnym twórcą był również Konstantīns Pēkšēns, któremu przypisuje się autorstwo około 250 budynków. To właśnie ci i inni lokalni architekci przekształcili Rygę w światową stolicę Art Nouveau.
Secesyjny spacer po Rydze. Te ulice musisz odwiedzić
Największe zagłębie pereł Art Nouveau znajduje się w tzw. Cichej Dzielnicy, a jej sercem jest bez wątpienia ulica Alberta (Alberta iela). Na jej krótkim, 250-metrowym odcinku, wznoszą się najbardziej spektakularne dzieła Michaiła Eisensteina, m.in. kamienice pod numerami 2a, 4, 6 i 8. Warto również skierować kroki na pobliską ulicę Elizabetes (Elizabetes iela), gdzie pod numerem 10b znajduje się jedna z najczęściej fotografowanych fasad w mieście – budynek o charakterystycznej, niebieskiej elewacji, ozdobiony dwiema gigantycznymi, melancholijnymi twarzami.
Podczas spaceru nie można pominąć Muzeum Secesji, które mieści się przy Alberta iela 12, w dawnym mieszkaniu architekta Konstantīna Pēkšēnsa. Już sama klatka schodowa, ze zjawiskowymi spiralnymi schodami i malowidłami, jest arcydziełem wartym zobaczenia. Wspaniałe przykłady tego stylu można znaleźć również przy ulicy Strēlnieku 4a oraz w samym sercu Starego Miasta – na przykład budynek przy Smilšu 2, którego fasadę zdobi płaskorzeźba kobiety, uznawana za najpiękniejszą w całej Rydze.
Ryga-Kraków. Ile trwa lot?
Pomiędzy krakowskimi Balicami a Rygą odbywają się regularne rejsy. Czas lotu ze stolicy Małopolski do stolicy Łotwy wynosi godzinę i 40 minut. Połączenia bezpośrednie obsługuje obecnie RyanAir.
To "miasto kotów", secesji i jednocześnie Perła Bałtyku. Tak wygląda stolica Łotwy - Ryga!
31
