Pałac Dąmbskich w Wojniczu. Powstał w miejscu dawnego dworu o tradycjach powstańczych
Pałac Dąmbskich w Wojniczu jest jednym z najznakomitszych tego typu obiektów na mapie Małopolski. Powstał w 1876 roku z inicjatywy Władysława Dąmbskiego. Zaprojektował go w stylu angielskiego neogotyku tarnowski architekt Karol Polityński. Nieopodal budynku znajduje się kordegarda z 1874 roku i park dworski z willą z lat 1922-1924 oraz ogrodowym zegarem słonecznym. Pałac wraz z jego otoczeniem jest wpisany do rejestru zabytków województwa małopolskiego. Warto odnotować, że wspomniany zegar słoneczny jest jednym z pięciu umiejscowionych na terenie Wojnicza. Pozostałe trzy znajdują się na elewacji pałacu Dąmbskich, a jeden na elewacji kościoła parafialnego im. św. Wawrzyńca.
Pałac stanął prawdopodobnie w miejscu dawnego dworu z pierwszej połowy XVII wieku, będącego własnością właścicieli leżącej w sąsiedztwie wsi Zamoście. Budynek ten uległ zniszczeniu w czasie potopu szwedzkiego. Wówczas postawiono tam piętrowy dwór drewniany, który zapisał się na kartach historii jako miejsce, w którym okoliczna szlachta zbierała się po upadku powstania listopadowego, a po latach przygotowywała się do powstania styczniowego. Właściciel dworu Władysław Dąmbski trafił na dwa lata do więzienia za działalność polityczną. Po wyjściu na wolność zainicjował w 1876 toku w miejscu drewnianego dworu budowę pałacu. Jednak rok później zmarł, a nieruchomość odziedziczyła jego żona, pochodząca z rodziny Jordanów.
W 1934 roku Jordanowi zbankrutowali, a pieczę nad pałacem zaczęło sprawować starostwo brzeskie. Dwa lata później powołano w nim szkołę rolniczą, która funkcjonowała do 1962 roku. W kolejnych latach mieściły się w nim internat żeński oraz przedszkole. Pałac opuszczono w latach 90. W 2011 roku budynek stał się własnością gminy Wojnicz, która w 2022 roku rozpoczęła jego kompleksowy remont. W 2023 roku doszło do zawalenia się sporej części frontowej ściany ryzalitu, co spowodowało uszkodzenie sąsiadującej z nią wieżyczki. W 2024 roku Urząd Miejski w Wojniczu pokazał pierwsze efekty modernizacji zabytkowego budynku.
Pałac Dąmbskich w Wojniczu w Małopolsce [GALERIA]
12
