„Po długiej nocy niewoli”. Tak Kraków świętował 11 listopada przed wojną. Zobacz unikalne zdjęcia

Name: Dotarliśmy do koleżanki sprawcy zamachu w Krakowie! "Rysował zamach na szkołę"
Uploaded: 2026-11-07T22:30:08+00:00
Description: Dotarliśmy do koleżanki sprawcy zamachu w Krakowie! "Rysował zamach na szkołę"

Krystian Janik

Natalia Musiał

2026-11-10 8:05

Co roku 11 listopada obchodzone jest Narodowe Święto Niepodległości, upamiętniające odzyskanie przez Polskę suwerenności w 1918 roku, po 123 latach rozbiorów trwających od 1795 do 1918 roku. Jego ustanowienie nastąpiło na mocy ustawy z 23 kwietnia 1937 roku, lecz zostało zniesione uchwałą Krajowej Rady Narodowej 22 lipca 1945 roku. Przywrócono je ustawą w 1989 roku, w dobie transformacji ustrojowej. W tym dniu w całym kraju organizowane są uroczystości, które mają na celu uczczenie tego kluczowego momentu dla narodu.

Tak dawniej świętowano 11 listopada w Krakowie. Archiwalne fotografie

Narodowe Święto Niepodległości zostało ustanowione ustawą z dnia 23 kwietnia 1937 roku dla upamiętnieni odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 roku po 123 latach zaborów. Wybór daty 11 listopada można uzasadnić zbiegiem wydarzeń w naszym kraju związanym z zakończeniem I wojny światowej, do którego doszło za sprawą zawarcia rozejmu w Compiègne 11 listopada 1918, pieczętującego ostateczną klęskę Niemiec. Dzień wcześniej w Warszawie zjawił się marszałek Józef Piłsudski. To wydarzenie zostało odnotowane przed Jędrzeja Moraczewskiego. Major taborów Wojska Polskiego opisał je następującymi słowami: „Niepodobna oddać tego upojenia, tego szału radości, jaki ludność polską w tym momencie ogarnął. Po 120 latach prysły kordony. Nie ma „ich”. Wolność! Niepodległość! Zjednoczenie! Własne państwo! Na zawsze! Chaos? To nic. Będzie dobrze. Wszystko będzie, bo jesteśmy wolni od pijawek, złodziei, rabusiów, od czapki z bączkiem, będziemy sami sobą rządzili. (...) Cztery pokolenia nadaremno na tę chwilę czekały, piąte doczekało”.

Narodowe Święto Niepodległości jest niezwykle ważną datą w polskim kalendarium. „Po długiej nocy niewoli, po latach straszliwej wojny światowej wśród grzmotu dział i szczęku oręża, z pobojowiska trzech potęg zaborczych, weszła na widownię dziejową Rzeczpospolita Polska” – tak brzmiało ogłoszenie skierowane do mieszkańców Krakowa z okazji 10. rocznicy odzyskania niepodległości z dnia 11 listopada 1928 roku. Sięgnęliśmy do zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego i przygotowaliśmy wyjątkową galerię z fotografiami pokazującymi, jak w okresie międzywojennym obchodzono w Krakowie 11 listopada. Zawierają one tradycyjną zmianę warty na Rynku Głównym przed ratuszem w rocznicę odzyskania niepodległości w 1934 roku, przystrajanie Poczty Głównej z okazji obchodów, pochody wojsk oraz orszaki konne. „W najtrudniejszych warunkach wskrzeszona Ojczyzna nasza buduje przyszłość swą (...) bez względu na różnice polityczne czy społeczne” – czytamy w słowach obwieszczenia dla mieszkańców Krakowa. Jak dawniej obchodzono w Krakowie Narodowe Święto Niepodległości? Sprawdźcie w naszej galerii.